Home »
Đăng bởi 1991 Land lúc Thứ Sáu, 7 tháng 6, 2019 ,

Tác giả bài viết là Zhiqun Zhu, giáo sư ngành nghề khoa học chính trị và quan hệ quốc tế tại ĐH Bucknell University, bang Pennsylvania, Mỹ và là giáo sư cao cấp tại Viện Đông Á trực thuộc ĐH Tổ quốc Singapore.

Trận chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc mà Tổng thống Donald Trump khởi xướng đã leo thang trong mấy tuần gần đây, mà gần nhất là ông Trump nạt dọa sẽ đánh thuế mọi hàng hóa được nhập cảng từ China và tuyên bố chiến lược khẩn cấp nước nhà để thải trừ Huawei hoàn toàn khỏi thị trường Mỹ.

Trong bối cảnh đó, các nhà quan sát càng ngày càng quan tâm tới mai sau của mối quan hệ song phương có thể nói là rất cần thiết đối với quả đât. Tại sao quan hệ Mỹ Trung xấu đi? Vấn đề nằm ở đâu? Và làm thế nào để hai cường quốc có thể thoát khỏi thế tiến thoái lưỡng nan như hiện nay?

Trước tiên, cần nói rõ rằng sẽ là sai lạc nếu đổ tội cho mình ông Trump đã gây ra tình trạng bít tất tay bây giờ. Ông Trump đã khiến bít tất tay trầm trọng hơn, nhưng ông chẳng phải là người tạo ra nó.

Kể trong khoảng chuyến thăm lịch sử của cựu Tổng thống Richard Nixon đến Trung Quốc năm 1972, có một quan điểm mà người Mỹ luôn thống nhất: một Trung Quốc mở cửa và thịnh trị sẽ đem đến lợi ích cho nước Mỹ. Quan điểm này cũng chính là nền móng cho bí quyết hành xử của Mỹ đối với TQuốc suốt từ đó tới nay. Mặc dầu có một số sự kiện như vụ Thiên An Môn năm 1989, vụ Mỹ đánh bom đại sứ quán TQuốc ở Belgrade năm 1999 hay vụ tàu bay của nhì bên va chạm ở đảo Hải Nam năm 2001, quan hệ Mỹ Trung không phải suy suyển.

Trong suốt quãng thời gian này, Mỹ đích thực hy vọng rằng Trung Quốc sẽ càng ngày càng trở thành giống Mỹ sau khi hội nhập sâu hơn tham gia chuỗi hệ thống hòa bình quốc tế mà trong đó Mỹ là đầu tàu dẫn dắt. Đương nhiên, tới cuối những năm 2010, China hối hả nổi lên biến thành nền kinh tế lớn thứ nhì nhân loại nhưng vẫn đi theo hình thức một đảng duy nhất, với mô hình chính trị đối lập hẳn với chuỗi hệ thống chính trị Mỹ, Mỹ bắt đầu cảm thấy bị nạt dọa và thậm chí là thất vọng. Quan điểm mới là Trung Quốc đã trở thành một thử thách lớn, thậm chí là một mối doạ dọa.

Bước vào nhiệm kỳ thứ nhì, cựu Tổng thống Barack Obama đã bắt đầu chăm nom giải quyết "thử thách China". Phương pháp tiếp cận của ông là ý tưởnrg "xoay trục châu Á" và cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton chính là "kiến trúc sư" của phương pháp tiếp cận này. Cũng chính vì những lời chỉ trích của bà Hillary về tình hình nhân quyền ở China mà Chính phủ cũng như rộng rãi người dân Trung Quốc thích ông Trump thắng cử hơn trong cuộc bầu cử năm 2016.

Ông Trump cũng kiếm được rõ những bất ổn trong mối quan hệ Mỹ Trung và cố gắng "tu bổ", nhưng nhường nhịn như ông chỉ tập trung eo hẹp tham gia cuộc chạy đua về kinh tế và công nghệ mà không hướng tới cỗi rễ của yếu tố.

Thứ nhị, quan hệ Mỹ - Trung ngày một chuyển trong khoảng thế thích hợp tác sang đối đầu là do những xung đột sâu sắc phát xuất trong khoảng việc cả nhì bên đều đang nỗ lực điều chỉnh để thích nghi với những đổi mới trong chuỗi hệ thống quốc tế.

Người Mỹ càng ngày càng trở thành cứng rắn với China. Bắt đầu từ bài phát biểu chống China đầy gay gắt của Phó Tổng thống Mike Pence tại Viện Hudson hồi tháng 10 năm ngoái, phổ thông quan chức trong chính quyền Trump có thái độ "diều hâu" đối với Trung Quốc. Giám đốc FBI Christopher Wray cảnh báo về điệp báo viên China, trong khi giám đốc hoạch định chế độ của Bộ Ngoại giao Mỹ Kiron Skinner gọi đây là "cuộc xung đột giữa các nền hiện đại".

Trong các vòng điều đình thương mại thuyệt vọng cách đây không lâu, về căn bản thì ông Trump đang nỗ lực áp đặt những yêu cầu của mình lên TQuốc. chậm tiến độ là điều tối kỵ trong văn hóa China, nơi mà thể diện luôn được đề cao. Ngoài ra đó, với không rộng rãi nắm bắt biết về lịch sử TQuốc kể trong khoảng trận chiến thuốc phiện, sự kiện mà cho đến tận ngày nay cư dân Trung Quốc vẫn coi là một sự hạ chính mình không đáng có, có vẻ như ông Trump không dễ dàng có thể hiểu được tại sao Chủ toạ Tập Cận Bình sẽ không dễ chùn bước trước áp lực trong khoảng phía Mỹ. Ông Trump sẽ không thể gọi ông Tập là bạn trong khi "kề dao tham gia lưng" ông ấy.

Sớm hay muộn thì cả nhị nước cũng sẽ thực hiện được 1 ký hợp đồng thương nghiệp phục vụ ích lợi của cả nhì bên. Dĩ nhiên, cuộc đua giữa kinh tế thị trường và chủ nghĩa tư bản nhà nước sẽ tiếp tục. Khi mặc cả nhị siêu cường đều đặt ích lợi nước nhà lên bậc nhất, bức tranh "hai hổ cùng chia một núi" có lẽ là cảnh xa quá xa xăm.

Thứ ba, thách thức khó nhằn nhất mà Mỹ và TQuốc phải đương đầu là quá trình chuyển giao quyền lực của địa điểm số 1 quả đât trong bối cảnh Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ như hiện thời. Ở thời điểm hiện tại, có vẻ như ý tưởnrg của Mỹ là làm cho chậm rãi lại thời kỳ phát hành của China và củng cố sự giai cấp của Mỹ. Ông Trump có thể nghĩ là bản thân mình đang thành công trong cuộc chiến thương nghiệp, nhưng khi người tiêu xài Mỹ nhận ra rằng họ mới là người phải chịu gánh nặng thuế quan, sự ủng hộ bỏ ra cho ông Trump sẽ vơi đi ít phổ thông.

Cả nhì nước cần phải yếu tố chỉnh để phù hợp với thực tế mới mẻ là Trung Quốc đã trở thành đối thủ ngang cơ với Mỹ trên gần như khía cạnh. Mỹ vẫn sẽ tiếp tục thống trị chuỗi hệ thống quốc tế, nhưng TQuốc sẽ nhanh lẹ thu nhỏ khoảng phương pháp. China thường nghĩ dài, và sẽ có đa số bóng đen phủ lên quan hệ Mỹ Trung.

Liệu China có thể choán lấy địa điểm số 1 thế giới của Mỹ? Liệu Mỹ có sẵn lòng ưng ý sự trỗi dậy của Trung Quốc? Đây đều là những thắc mắc khó khăn giải đáp, khác lạ khi mà lòng tin mà nhì bên dành cho nhau đã xuống rất thấp.

Mặc dầu TQuốc vẫn luôn nói rằng họ không muốn quyền bá chủ, dự án Vành đai đoạn đường đầy tham vọng vươn ra khắp trái đất và bị Mỹ coi là một thử thách trực tiếp nạt dọa vị thế của Mỹ, khác lạ là ở những vùng trong khoảng trước đến nay vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ Mỹ.

Thế giới đang bước vào công đoạn bất ổn trong khi cuộc chạy đua giữa nhị cường quốc ngày càng trở nên ác liệt. Và khi tranh chấp nổ ra, người ngoài bao giờ cũng có cái nhìn sáng láng hơn so với người trung cuộc. Như Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan phát biểu cách đây không lâu tại Washington, để hạn chế xung bỗng thì nhị bên nên hài lòng bản chất của nhau. Khi kiểm soát an ninh hiệp nghị TPP, ông Obama từng nói Mỹ, chứ không phải Trung Quốc, nên là bên viết ra các lề luật thương mại. Giờ là lúc Mỹ và TQuốc cùng nhau sản xuất các nguyên tắc không chỉ trong ngành nghề thương mại mà là trong toàn bộ các lĩnh vực, để có thể đảm bảo duy trì một hệ thống quốc tế công bằng và hợp lý, trong đó cả hai siêu cường đều có vai trò dẫn dắt.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/National Interest


Xem thêm: mua nha

Tags:

ĐĂNG KÝ NHẬN BẢNG GIÁ

Bản quyền thuộc về Ivan Nguyen, Căn Hộ Luxriverview Quận 7